Przemoc wobec dzieci to problem, który może dotyczyć każdego środowiska – domu, szkoły czy relacji rówieśniczych. Narodowy Fundusz Zdrowia we współpracy z Fundacją Dajemy Dzieciom Siłę realizuje kampanię edukacyjną „Alfabet Mocy bez Przemocy”, która definiuje kluczowe pojęcia związane z ochroną dzieci przed przemocą. Na stronie Centrum Wiedzy NFZ można znaleźć rzetelne informacje o tym, jakie sygnały mogą świadczyć o przemocy oraz gdzie szukać pomocy. Warto z tych źródeł korzystać i poszerzać swoją wiedzę, by w razie potrzeby móc skutecznie zareagować.
Skala zjawiska przemocy wobec dzieci jest bardzo duża. Jak wynika z raportu Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę, aż 79% dzieci i nastolatków doświadczyło w swoim życiu przemocy lub zaniedbania, a 66% przemocy ze strony rówieśników. Co więcej, doświadczenie przemocy – zwłaszcza psychicznej – oraz bycie jej świadkiem to jedne z głównych czynników zwiększających ryzyko zachowań samobójczych u młodych osób. Ofiary przemocy rówieśniczej aż 7 razy częściej podejmują próby samobójcze niż ich rówieśnicy (źródło: Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę, II edycja raportu na podstawie danych Komendy Głównej Policji i serwisu www.zwjr.pl). Szczególnej uwagi wymagają zjawiska takie jak przemoc rówieśnicza, cyberprzemoc czy wykluczenie z grupy – wczesna reakcja może zapobiec poważnym konsekwencjom.
Warto pamiętać, że przemoc nie zawsze ma formę fizyczną. Przemoc psychiczna to działania – lub ich brak – które obniżają poczucie własnej wartości dziecka, naruszają jego godność i powodują cierpienie. Może to być wyśmiewanie, poniżanie, ignorowanie, zastraszanie czy ciągła krytyka. Dziecko, które jest świadkiem przemocy, również jej doświadcza i ponosi jej konsekwencje. Dlatego tak ważne jest reagowanie na niepokojące sygnały. Mogą one dotyczyć zachowania dziecka, jego wyglądu, wypowiedzi czy stanu emocjonalnego. Dzieci często nie mówią wprost o tym, co je spotyka, ale sygnalizują problem w sposób pośredni. Informacja o przemocy może pochodzić także od innych osób – rówieśników czy członków rodziny.
Szczególną rolę odgrywają osoby pracujące z dziećmi – nauczyciele, wychowawcy, pracownicy ochrony zdrowia. To oni często jako pierwsi mogą zauważyć zmiany w zachowaniu dziecka, trudności emocjonalne czy oznaki krzywdzenia. Jest to istotne, ponieważ dzieci doświadczające przemocy często nie wiedzą, gdzie szukać pomocy ani czy mogą liczyć na wsparcie dorosłych. Budowanie relacji opartych na zaufaniu i uważności ma tu kluczowe znaczenie. Odpowiednia reakcja może zatrzymać przemoc i realnie wpłynąć na zdrowie oraz życie dziecka – zarówno psychiczne, jak i fizyczne.
Warto także korzystać z dostępnych materiałów edukacyjnych i szkoleń. Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę udostępnia bezpłatną platformę e-learningową z kursami dla dorosłych i dzieci oraz publikacje poszerzające wiedzę na temat rozpoznawania i przeciwdziałania przemocy.
Wiele praktycznych informacji na temat pomocy psychologicznej oraz listę miejsc i kontaktów, gdzie można szukać wsparcia, można znaleźć na stronie icotyniepowiesz.pl.
Materiały dotyczące zdrowia psychicznego dzieci i dorosłych dostępne są również na stronie Fundacji niewidacpomnie.org.
Z kolei Fundacja Życie Warte Jest Rozmowy udostępnia zakładkę „Strefa Pomocy”, w której znajdują się wskazówki, jak pomóc sobie, dziecku lub osobie dorosłej w kryzysie psychicznym.
Natomiast na stronie NFZ/dla pacjenta znajdziemy mapę ośrodków, gdzie udzielana jest pomoc psychologiczna dla dzieci.
Nie bądź obojętny. Reagowanie na przemoc wobec dzieci to obowiązek nas wszystkich.
